Ogólnopolska wystawa młodej plastyki. Warszawa 1955

Marek Obeländer, NAPIĘTNOWANI, 1955, olej, płótno, 81×100 cm, własność Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze fot. z archiwum MZL

Ogólnopolską wystawę młodej plastyki zorganizowano w 1955 roku w Warszawie. Hasło Przeciw wojnie — przeciw faszyzmowi dodały do nazwy władze, które do dyspozycji organizatorów przekazały budynek po dawnym Arsenale.

Idea wystawy narodziła się podczas spotkań czworga ambitnych i bezkompromisowych artystów malarzy: Janiny (Janki) Jasińskiej, Jacka Sienickiego, Marka Obeländera i Jana (Janka) Dziędziory.

Ze wspomnień Elżbiety Grabskiej (sekretarz wystawy, historyk sztuki, krytyk sztuki) wiemy, że wystawa miała nawiązywać do idei Salonu Niezależnych w Paryżu: Miał to być otwarty, liberalny salon, w którym każdy mógłby zaproponować coś z siebie.

Komitet organizacyjny oraz skład jury wybrano podczas posiedzenia ogólnopolskiej narady młodych plastyków, które odbyło się 15 i 16 stycznia 1955 roku w Warszawie. Przewodniczącym został Aleksander Wallis, a wiceprzewodniczącą Janina Jasińska. Komisji kwalifikacyjnej przewodniczył Wojciech Fangor, zastępcami byli Andrzej Strumiłło, Zbigniew Kaja i Franciszek Duszenko. Członkowie komisji: Walerian Borowczyk, Klemens Felchnerowski, Tomasz Gelb, Zbigniew Głowacki, Wanda Gołowska, Andrzej Jakimowicz, Jadwiga Jarnuszkiewicz, Antoni Kenar, Janina Kosińska, Jan Lenica, Tadeusz Łodziana, Marian Malina, Stanisław Michałowski, Barbara Narębska-Dębska, Marek Oberländer, Julian Pałka, Jerzy Panek, Teresa Pągowska, Tadeusz Sieklucki, Ryszard Stanisławski, Roman Tarkowski, Andrzej Wajda, Marek Włodarski, Jan Zamoyski.

Jury zakwalifikowało do wystawy 197 obrazów olejnych, 58 rzeźb i 244 prace graficzne. Nagrodzono między innymi Waldemara Cwenarskiego, Jana Tarasina i Marka Obeländera.

Po wielu latach, w ostatnim wywiadzie, Elżbieta Grabska stwierdziła: To był bunt przeciwko konformizmowi i zgodzie na istniejący status.

Wybrane dzieła z wystawy

Teresa Mellerowicz-Gella KAMIENNY ŚWIAT 1955, olej, płótno, 120×150 cm, własność Muzeum Lubuskie im. Jana Dekerta w Gorzowie Wlkp fot. Z archiwum MLG
Marek Oberländer CEBULE 1955, olej, płótno, 80×100 cm, własność Muzeum Lubuskie im. Jana Dekerta w Gorzowie Wlkp fot. Z archiwum MLG
Bartłomiej Kurka AN LUNGENENTZUNDUNG GESTORBEN 1955, olej, płótno, 115×135 cm, fot. Z archiwum MLG
Jerzy Ćwiertnia PRAGNIENIE 1955, papier, tusz, 40×29 cm, własność Muzeum Lubuskie im. Jana Dekerta w Gorzowie Wlkp fot. Z archiwum MLG